Drugiego dnia targów (27 lutego) odbyła się Konferencja Portalu Budujesz-Kupujesz.pl: Solidne fundamenty czy domek z kart? Kondycja branży budowlanej 2009/2010, którą poprowadziła Pani Jagoda Kowalska Kierownik Oddziału Pentor RI w Katowicach. Przedstawiła ona również Raport „Kryzys gospodarczy i jego wpływ na rynek budowlany”.

Dywagacje dywagacjami, raporty raportami, nabiera to wszystko znaczenia dopiero w konfrontacji z rzeczywistością i z analizami ekspertów, którzy jednak są najbardziej wiarygodni. W trakcie konferencji daliśmy możliwość dyskusji Gościom – przedstawicielom firm, reprezentującym rzeczywistość oraz Panelistom – wybitnym specjalistom, którzy są związani z branżą:

Pan Janusz Łach – Prezes Jaworznickiego Towarzystwa Budownictwa Społecznego,

Pan Krzysztof Grochalski – Kancelaria Radców Prawnych Korczyński&Grochalski,

Pan Tomasz Zjawiony – Wiceprezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach; Przewodniczący Forum Młodych RIG,

Pan Piotr Tworek – Doktor Katedry Inwestycji i Nieruchomości Akademii Ekonomicznej w Katowicach.

„W dobie kryzysu trzeba spojrzeć inaczej na własną firmę…”

Pan Janusz Łach mówił, że w kryzysie najbardziej potrzebne jest przeanalizowanie działań swojej firmy. Należy: „[…] spojrzeć inaczej na własną firmę. Znaleźć luki w jej działaniu i naprawić je, używając pewnych prostych rozwiązań które zracjonalizują koszty.” Odpowiednie spojrzenie na własną firmę, na oczekiwania własne i pracowników oraz zasięgnięcie opinii u grona fachowców – jest, według Pana Prezesa, najlepszym rozwiązaniem na ten „płytki kryzys”.

„Musimy w końcu przerobić środki unijne i tym się muszą zająć wykonawcy i firmy budowlane. Kryzys ma bowiem podłoże płytkiego kryzysu, w którym firmy widzą, że rynek nie jest już taki łatwy, jak w roku 2007/08 gdzie wybierano przetargi i inwestor miał problem ze znalezieniem wykonawcy. Dziś jest na odwrót.” – mówił Pan Prezes.

Panelista chwalił również konferencję i wyliczał plusy, jakie daje Raport: „[…]opinie zebrane z 250 firm budowlanych. Od 250 wykonawców, producentów materiałów, którzy widzą swoje zagrożenia. Jeżeli połączymy to wszystko razem i przedyskutujemy w gronie ekspertów, będziemy w stanie przewidzieć przyszłe zdarzenia.” Spotkanie dało również możliwość wymienienia uwag na tematu samego kryzysu: „Jeśli mamy takie spotkanie, to możemy zdefiniować podłoże kryzysu.” – cytując Pana Prezesa.

„Branża budowlana okazała się odporna na patologie...”

Jednym z Panelistów Konferencji był Pan Krzysztof Grochalski z Kancelarii Radców Prawnych Korczyński&Grochalski. Odpowiada za koordynację stałej obsługi prawnej trzech urzędów miejskich, szeregu zakładów budżetowych, jak również spółek akcyjnych i z ograniczoną odpowiedzialnością z udziałem Skarbu Państwa, a także kapitału zagranicznego.

Krzysztof Grochalski specjalizuje się w prawie ustrojowym samorządu terytorialnego, prawie administracyjnym w zakresie obsługi inwestycji, prawie ochrony środowiska, prawie zamówień publicznych oraz prawie finansów publicznych. Jego kompetencje były bardzo cenne w naszym panelu dyskusyjnym.

Najwięcej do powiedzenia Pan Grochalski miał w temacie nieuczciwych działań przedsiębiorców: „ Z tych patologii, które interesują prawnika to dumping cenowy - są zaniżane koszty w przetargach, i zmiany uregulowań administracyjno prawnych.”

Stwierdził, że: „Już w okresie kryzysu 2009 branża budowlana okazała się odporna na patologie. Pytanie, czy jest tak rzeczywiście, czy tylko przedsiębiorcy ukrywali ich istnienie.”

Pan Grochalski uważa, że przedsiębiorcy dobrze sobie radzą z polskimi formalnościami: „Zarówno wykonawcy jak i inwestorzy umiejętnie stosują istniejące przepisy prawne."

Radca zauważył, że państwo stworzyło odpowiednie instytucje do przeciwdziałania nieuczciwym działaniom (między innymi UOKiK): „Ceny dumpingowe, oszustwa podwykonawców nie są spowodowane kryzysem, przynajmniej tak wynika z Raportu. To znaczy że instytucje przeciwdziałające tym patologiom działają.”

Dyskurs nad wynikami Raportu trwał dosyć długo (około godziny), jednak nasz Panelista stwierdził, że problemy poruszane w Raporcie, są na tyle złożone, że wymagają głębszego poruszenia: „To wszystko można wziąć pod uwagę o ile będziemy się całkowicie powoływać na dane z Raportu. Są w nim jednak punkty problematyczne, które moim zdaniem wymagają dodatkowej dyskusji.” Mamy nadzieję, że będzie okazja skonfrontowania naszego Raportu z innymi badaniami, rozwinięcia ognisk zapalnych, o które zahaczył.

„W pokerze, dobry blef musi być sprawdzony…”

„Rynek polega na takim trochę blefie […] w dobrym pokerze, dobry blef musi być sprawdzony. Sprawdzono rynek i wszyscy się wyłożyli.” – taką metaforyczną opinię na temat kryzysu wyraził Panelista naszej Konferencji Pan Tomasz Zjawiony– Wiceprezes Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach, Przewodniczący Forum Młodych RIG.
 

Według niego kryzys był sprawdzianem dla rynku, a firm nie powinno być stać na niezauważanie go. Kryzys jest efektem wychodzenia na jaw spekulacji, dumpingów cenowych i tym podobnych nieuczciwych działań. Zauważył, że jednym z problemów dzisiejszego rynku jest fakt, że wykonawcy, aby pokonać konkurencję szukają produktów tańszych a nie lepszych. Wysunął tezę, że obecnie dumping cenowy zmienił oblicze – jest to „quasi-dumping” – czyli ceny obniżane przez producentów, między innymi z Chin.
 

Tomasz Zjawiony wróży dalszy, już zauważalny, schyłek ery „złotych rączek” – już nie są cenieni specjaliści od wszystkiego, ale specjaliści prawdziwi, drożsi, ale gwarantujący rzetelne wykonanie usług. Panelista zgodził się z wnioskiem z Raportu, że najlepszy marketing, jaki tylko może być to polecenie oraz etyczny kontakt z klientem (np. serwis).
 

Zapytaliśmy Wiceprezesa RIG, co Izba może zaoferować firmom z branży budowlanej w obliczu patologii, które ze wzmożoną siłą wynikły w czasie kryzysu, ale obecne są również poza nim. Podstawowym narzędziem rozwiązywania takich problemów jest polubowny Sąd Arbitrażowy Izby oraz promowanie zachowań etycznych, warto również skorzystać ze szkoleń organizowanych przez RIG oraz z usług doradczych.

Na prośbę prowadzącej konferencję, Pani Jagody Kowalskiej o optymistyczne wnioski z Raportu Tomasz Zjawiony wyraził nadzieję, że kryzys spowoduje nauczenie się czegoś nowego, że będziemy się uczyć na błędach, a nie wracać do sytuacji sprzed kryzysu. Panelista naszej Konferencji wyraził zadowolenie z odbywania się takich dyskusji, stwierdził, że takie rozmowy są potrzebne, aby branża budowlana mogła się rozwijać.
 

„Bardzo się cieszę, że taka okoliczność jak targi budowlane, sprawiła że powstała taka konferencja, która stała się platformą wymiany myśli i doświadczeń, bo to napawa optymizmem, aby iść w dobrą stronę, aby kryzys nauczył nas czegoś nowego i czegoś lepszego. Żebyśmy nie szli w tą samą stronę, ale żeby to, co już teraz zaczęliśmy, kontynuować.”

„Kryzys nie jest tak głęboki jak w innych krajach…”

Pocieszał zebranych Pan Piotr Tworek Doktor katedry Inwestycji i Nieruchomości Akademii Ekonomicznej w Katowicach. Zdaniem Pana Doktora: „[…] kryzys ciągle trwa, a po opinii ekspertów z sektora finansów, jeszcze trochę potrwa, bo jest głęboki, ma bowiem przyczynę w sektorze bankowości. Kryzys finansowy przełożył się zatem na kryzys gospodarczy.”

Nie można jednak mówić, że kłopoty dotknęły nasz kraj, tak jak Europę Zachodnią. Na pewno nie ma u nas takiej sytuacji jak w Hiszpanii, gdzie (jak przytaczał Panelista): „[…] za 500 tys. zł można już sobie kupić hacjendę w Las Palmas.”

Pan Doktor wyraził opinię większości ekonomistów, którzy uważają, że kryzys w Polsce jest, ale nie należy popadać w panikę. Odpowiednie przygotowanie własnej firmy na zmieniające się warunki jest najlepszym rozwiązaniem, aby przetrwać trudny okres. Firmy, które nie ewoluują razem z rynkiem, albo mówią, że ich te zmiany nie dotyczą - albo już zbankrutowały – a jeśli nie, to są na najlepszej drodze do tego.

Dr Piotr Tworek oprócz tego, że jest długoletnim pracownikiem Akademii Ekonomicznej w Katowicach, jest również członkiem Stowarzyszenia Project Managment Polska, International Project Managment Association, Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa.

„Przeszliśmy od wyników ogólnych badań, do problemów konkretnej firmy…”

Pani Jagoda Kowalska Kierownik Pentora RI w Katowicach chwaliła przebieg całej konferencji: „To co mi się najbardziej podobało to to, że przeszliśmy od teorii do praktyki czyli od ogólnych wyników badań i kwestii prawnych, gospodarczych i ekonomicznych do problemów konkretnej firmy.” Na plus takich spotkań na pewno należy zaliczyć wymianę doświadczeń między zebranymi gośćmi. Poza tym, ogólne wyniki zostały przeniesione na płaszczyznę praktycznej dyskusji. Dodatkowo zostały wypromowane w mediach.

Pani Jagoda Kowalska poprowadziła całą konferencję łącznie z panelem dyskusyjnym, na którym niektórzy z zebranych gości poddawali w wątpliwość wyniki Raportu.
 

„Są dwa typy podejść do tego typu badań. Zawsze pada pytanie na temat błędu pomiaru, natomiast cieszę się, bo krytyka oznacza, że ktoś wnikliwie przyjrzał się wynikom badań. Błędy wynikają bardziej z nazewnictwa badanych grup, niż z metodologii badań.”

Każda krytyka jest okazją do dyskusji a: „Nie ma nic gorszego niż przygotowanie raportu który trafia do szuflady.”

Gościem naszej konferencji był Pan Kazimierz Górski - Prezydent Sosnowca, miasta, które było gospodarzem Targów. Prezydent po zapoznaniu się z Raportem podzielił się swoimi refleksjami „z punktu widzenia państwa”. Wyraził opinię, że drugie półrocze 2010 roku będzie lepsze dla firm budowlanych ponieważ samorządy z pewnością będą mieć środki na finansowanie i planowanie kolejnych inwestycji, gdyż: „samorządy zaciągały, zaciągają i będą zaciągać kredyty”.

Prezydent zaznacza, że siła polskich inwestycji tkwi w środkach unijnych. Są to środki na których pozyskanie „mamy wpływ”. Prezydent wysunął również tezę, że kryzys został poniekąd „zafundowany środkami unijnymi”. W latach 2002-2006 płaciliśmy duże składki, a mało wydawaliśmy ze środków unijnych, teraz w latach 2007-2013 są uruchamiane duże środki, przede wszystkim z powodu organizacji Euro 2012, więc jest to duża szansa na rozwój polskiej gospodarki. Trzeba tylko umieć te środki wykorzystać, co często wymaga sporej cierpliwości. Uwagi Prezydenta dla przedsiębiorców z branży budowlanej to – rada stawiania na przetargi i prognoza, że rynek się dopiero dla nich otworzy.